Inzicht 4 / Activeren omgeving

Het coöperatieve principe is bekend: samen staan we sterker. Maar we gaan nog een stap verder. We bouwen slimme coalities om coöperaties in het buitenland en in Nederland helpen we sociale ondernemingen sneller groeien. Zo zien reguliere ondernemingen hoe het ook anders kan en wordt sociaal het nieuwe normaal.

Welke externe ontwikkelingen beïnvloeden ons werk? 
Financieringen vormen de kern van ons werk. Met zelfredzaamheid als doel. Maar de laatste jaren rijst de vraag: hoe zelfredzaam worden kleinschalige boeren écht? Blijven ze niet te lang afhankelijk van impactfinanciers? We willen onze partners graag sneller een stap verder brengen. Daarom onderzoeken we nu nieuwe businessmodellen. Essentieel hierbij is de activering van de juiste omgeving van kleinschalige boeren. Want zij kunnen zelf vaak niet de juiste partijen samenbrengen – omdat ze het netwerk niet hebben, of omdat ze simpelweg al hun tijd en energie nodig hebben om het hoofd boven water te houden. Ook sociaal ondernemingen en maatschappelijke organisaties in Nederland brengen we in contact met belangrijke partijen uit hun ecosysteem, zodat ze verder kunnen groeien.

Hoe speelt Rabo Foundation hierop in?
Eerst bepalen we, zoveel mogelijk op basis van data, waar de meeste impact behaald kan worden en waar onze toegevoegde waarde precies ligt. Vervolgens brengen we rondom specifieke thema’s een coalitie van partijen samen uit de gehele waardeketen, aangevuld met solution providers en enablers. Dus niet alleen de boerenorganisatie, de handelaar en de koper, maar ook bijvoorbeeld start-ups, overheden en investeerders. Samen werken we aan duurzame oplossingen. Een simpele manier om partijen bijeen te brengen is een rondetafelbijeenkomst. Laagdrempelig en makkelijk te organiseren, met veel resultaat.

In Nederland betrekken we grote bedrijven bij de ondersteuning van sociale ondernemingen. Daardoor groeit de sociale onderneming sneller, neemt de omzet toe en kunnen er meer mensen aan het werk. Tegelijkertijd wordt de grote onderneming zich meer bewust van de meerwaarde en positieve impact van sociaal ondernemerschap. Door de samenwerking krijgt de sociale onderneming een afzetmogelijkheid bij de onderneming, krijgen meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt kans op werk en profiteert de onderneming van de kennis en uitstraling. En maatschappelijke organisaties die zich inzetten voor de Nederlandse schuldenproblematiek brengen we met elkaar in contact om kennis uit te wisselen en krachten te bundelen. We kijken daarbij ook naar publiek-private samenwerkingen waar bedrijven, maatschappelijke organisaties en gemeenten met elkaar samenwerken. Zoals de Nederlandse Schuldhulproute.

Wat gaan we anders doen in 2020 en daarna?
Deze manier van samenwerken en coalities bouwen, zetten we de komende jaren voort. Bovendien onderzoeken we met externe partijen hoe we samen nog meer impact kunnen bereiken. De kracht van coalities voor onze partners blijkt ook tijdens de coronacrisis. Zo kijken we samen met andere impactfinanciers hoe we organisaties en kwetsbare groepen mensen kunnen helpen als zij door de coronacrisis in financiële problemen komen.

samen sterk

Partners verder brengen 
via slimme coalities

Boerencoöperaties zijn in een land als Oeganda absolute noodzaak, vindt Mugenzi: ‘In een coöperatie staan boeren samen sterker. Door hun productie samen te voegen, hebben ze een sterkere onderhandelingspositie, betere toegang tot markten en krijgen ze gemakkelijker een financiering. En als geregistreerde coöperatie kunnen ze ook een beroep doen op overheidssteun in Oeganda.’ Maar dit lukt alleen als ze weten hoe je een coöperatie effectief bestuurt. Daarom richtte Rabo Foundation samen met partnerbank DFCU in 2017 het ADC op. Via trainingen leert ADC Oegandese boerencoöperaties succesvol ondernemen.

Stabiel en zelfstandig
Op loopafstand van hun eigen boerderij kunnen boeren deze trainingen volgen. ADC maakt trainingen op maat: in hun eigen taal en op hun eigen niveau. In zo’n zes weken tijd in sessies van drie uur per week leren ze meer over managementvaardigheden, financieel management en coöperatief besturen. Mugenzi: ‘De boeren die wij trainen zijn lid van een coöperatie. Ze komen dan ook vaak bij ons via Rabo Foundation. Het is geen verplichting, maar Rabo Foundation heeft hen vaak al een lening verstrekt. Zo niet, dan dragen wij ze na de trainingen voor aan Rabo Foundation. Het idee is dat ze dan zo zelfstandig kunnen worden dat ze daarna een financiering via een commerciële partij als de Oegandese DFCU Bank kunnen krijgen.’

Groeiende coöperaties
Maar liefst 63% van de Oegandezen werkt in de landbouw. ‘Daarom is de groei van de coöperaties ook een van ADC’s doelen, want zo kunnen we steeds meer boeren aan een stabiel bestaan helpen’, legt Mugenzi uit. ‘We zien gelukkig dat coöperaties die we helpen, sterk groeien in ledenaantal en productie. Een mooi voorbeeld is het Bugerere Dairy Cooperative. Anderhalf jaar geleden bestond zij uit 230 leden, nu 

400. Zij produceerde voorheen 2.000 liter melk per dag, inmiddels is dat 5.000 liter. Ook zien we coöperaties, vooral van koffieboeren, die door groei en kennis hun product kunnen exporteren. En zo krijgen ze een steviger positie in de markt.’

Toegankelijk platform
ADC wil ook zoveel mogelijk mensen bereiken. ‘Na afloop van de trainingen houden we met een mentorprogramma contact met coöperaties en begeleiden we ze bijvoorbeeld bij het maken van een businessplan. En ADC ontwikkelt een e-learningplatform. Boeren kunnen video’s en infographics in hun eigen taal bekijken en lessen volgen in hun eigen tempo. Het platform wordt heel toegankelijk via smartphones en computers in nog op te zetten learning hubs. Zo hopen we vrouwen en jongeren beter te bereiken, want het is moeilijk om hen te betrekken bij de fysieke trainingen. Verder maken we met onze partner SIMU+ gesproken lessen die mensen telefonisch kunnen beluisteren: daarmee vergroten we ons bereik nog verder.’

ADC en corona
Inmiddels heeft het ADC 7.758 boeren binnen 114 coöperaties getraind. In 2022 willen ze 375 coöperaties hebben getraind. Helaas overviel het coronavirus ook Oeganda. Het land is sinds 31 maart in volle lockdown. Mugenzi: ‘Onze trainingen staan nu natuurlijk stil. Maar we zien wel kansen om de boeren die wij kennen zo goed mogelijk te informeren. We herhalen via sms’jes in hun lokale taal hoe belangrijk het is dat ze zich aan de maatregelen houden. En dat ze hun spaargeld nu echt alleen voor essentiële zaken moeten gebruiken – omdat we niet weten hoe lang deze situatie nog duurt. Zo proberen wij als vertrouwde organisatie ook nu ons steentje bij te dragen.’

‘Boeren die hun kennis en capaciteit bundelen zijn samen sterk. Daarom leert het Agribusiness Development Center (ADC) boerencoöperaties over hun markt, management, financiën en wet- en regelgeving. En wij zien: die kennis brengt boeren stabiliteit en welvaart’, vertelt Katia Mugenzi,
van ADC in Oeganda.

De melkopbrengst groeide in anderhalf jaar met 250%  

+250%

Boeren getraind binnen 
114 coöperaties

7758

ADC

Oeganda


Katia Mugenzi
Agribusiness Development Center

Kennis = welvaart
voor
Oegandese
boerencoöperaties’

Case Study
ADC, Uganda

Inzicht 4 / Activeren omgeving

Partners verder brengen 
via slimme coalities

samen sterk

Het coöperatieve principe is bekend: samen staan we sterker. Maar we gaan nog een stap verder. We bouwen slimme coalities om coöperaties in het buitenland en in Nederland helpen we sociale ondernemingen sneller groeien. Zo zien reguliere ondernemingen hoe het ook anders kan en wordt sociaal het nieuwe normaal.

Welke externe ontwikkelingen beïnvloeden ons werk? 
Financieringen vormen de kern van ons werk. Met zelfredzaamheid als doel. Maar de laatste jaren rijst de vraag: hoe zelfredzaam worden kleinschalige boeren écht? Blijven ze niet te lang afhankelijk van impactfinanciers? We willen onze partners graag sneller een stap verder brengen. Daarom onderzoeken we nu nieuwe businessmodellen. Essentieel hierbij is de activering van de juiste omgeving van kleinschalige boeren. Want zij kunnen zelf vaak niet de juiste partijen samenbrengen – omdat ze het netwerk niet hebben, of omdat ze simpelweg al hun tijd en energie nodig hebben om het hoofd boven water te houden. Ook sociaal ondernemingen in Nederland brengen we in contact met belangrijke partijen uit hun ecosysteem, zodat ze verder kunnen groeien.

Hoe speelt Rabo Foundation hierop in?
Eerst bepalen we, zoveel mogelijk op basis van data, waar de meeste impact behaald kan worden en waar onze toegevoegde waarde precies ligt. Vervolgens brengen we rondom specifieke thema’s een coalitie van partijen samen uit de gehele waardeketen, aangevuld met solution providers en enablers. Dus niet alleen de boerenorganisatie, de handelaar en de koper, maar ook bijvoorbeeld start-ups, overheden en investeerders. Samen werken we aan duurzame oplossingen. Een simpele manier om partijen bijeen te brengen is een rondetafelbijeenkomst. Laagdrempelig en makkelijk te organiseren, met veel resultaat.

In Nederland betrekken we grote bedrijven bij de ondersteuning van sociale ondernemingen. Daardoor groeit de sociale onderneming sneller, neemt de omzet toe en kunnen er meer mensen aan het werk. Tegelijkertijd wordt de grote onderneming zich meer bewust van de meerwaarde en positieve impact van sociaal ondernemerschap. Door de samenwerking krijgt de sociale onderneming een afzetmogelijkheid bij de onderneming, krijgen meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt kans op werk en profiteert de onderneming van de kennis en uitstraling.

Wat gaan we anders doen in 2020 en daarna?
Deze manier van samenwerken en coalities bouwen, zetten we de komende jaren voort. Bovendien onderzoeken we met externe partijen hoe we samen nog meer impact kunnen bereiken. De kracht van coalities voor onze partners blijkt ook tijdens de coronacrisis. Zo kijken we samen met andere impactfinanciers hoe we organisaties en kwetsbare groepen mensen kunnen helpen als zij door de coronacrisis in financiële problemen komen.

‘Kennis = welvaart
voor
Oegandese
boerencoöperaties

Case Study
ADC, Uganda


Katia Mugenzi
Agribusiness Development Center

‘Boeren die hun kennis en capaciteit bundelen zijn samen sterk. Daarom leert het Agribusiness Development Center (ADC) boerencoöperaties over hun markt, management, financiën en wet- en regelgeving. En wij zien: die kennis brengt boeren stabiliteit en welvaart’, vertelt Katia Mugenzi,
van ADC in Oeganda.

ADC

Oeganda

Boerencoöperaties zijn in een land als Oeganda absolute noodzaak, vindt Mugenzi: ‘In een coöperatie staan boeren samen sterker. Door hun productie samen te voegen, hebben ze een sterkere onderhandelingspositie, betere toegang tot markten en krijgen ze gemakkelijker een financiering. En als geregistreerde coöperatie kunnen ze ook een beroep doen op overheidssteun in Oeganda.’ Maar dit lukt alleen als ze weten hoe je een coöperatie effectief bestuurt. Daarom richtte Rabo Foundation samen met partnerbank DFCU in 2017 het ADC op. Via trainingen leert ADC Oegandese boerencoöperaties succesvol ondernemen.

Stabiel en zelfstandig
Op loopafstand van hun eigen boerderij kunnen boeren deze trainingen volgen. ADC maakt trainingen op maat: in hun eigen taal en op hun eigen niveau. In zo’n zes weken tijd in sessies van drie uur per week leren ze meer over managementvaardigheden, financieel management en coöperatief besturen. Mugenzi: ‘De boeren die wij trainen zijn lid van een coöperatie. Ze komen dan ook vaak bij ons via Rabo Foundation. Het is geen verplichting, maar Rabo Foundation heeft hen vaak al een lening verstrekt. Zo niet, dan dragen wij ze na de trainingen voor aan Rabo Foundation. Het idee is dat ze dan zo zelfstandig kunnen worden dat ze daarna een financiering via een commerciële partij als de Oegandese DFCU Bank kunnen krijgen.’

Groeiende coöperaties
Maar liefst 63% van de Oegandezen werkt in de landbouw. ‘Daarom is de groei van de coöperaties ook een van ADC’s doelen, want zo kunnen we steeds meer boeren aan een stabiel bestaan helpen’, legt Mugenzi uit. ‘We zien gelukkig dat coöperaties die we helpen, sterk groeien in ledenaantal en productie. Een mooi voorbeeld is het Bugerere Dairy Cooperative. Anderhalf jaar geleden bestond zij uit 230 leden, nu 400. Zij produceerde voorheen 2.000 liter melk per dag, inmiddels is dat 5.000 liter. Ook zien we coöperaties, vooral van koffieboeren, die door groei en kennis hun product kunnen exporteren. En zo krijgen ze een steviger positie in de markt.’

Toegankelijk platform
ADC wil ook zoveel mogelijk mensen bereiken. ‘Na afloop van de trainingen houden we met een mentorprogramma contact met coöperaties en begeleiden we ze bijvoorbeeld bij het maken van een businessplan. En ADC ontwikkelt een e-learningplatform. Boeren kunnen video’s en infographics in hun eigen taal bekijken en lessen volgen in hun eigen tempo. Het platform wordt heel toegankelijk via smartphones en computers in nog op te zetten learning hubs. Zo hopen we vrouwen en jongeren beter te bereiken, want het is moeilijk om hen te betrekken bij de fysieke trainingen. Verder maken we met onze partner SIMU+ gesproken lessen die mensen telefonisch kunnen beluisteren: daarmee vergroten we ons bereik nog verder.’

ADC en corona
Inmiddels heeft het ADC 7.758 boeren binnen 114 coöperaties getraind. In 2022 willen ze 375 coöperaties hebben getraind. Helaas overviel het coronavirus ook Oeganda. Het land is sinds 31 maart in volle lockdown. Mugenzi: ‘Onze trainingen staan nu natuurlijk stil. Maar we zien wel kansen om de boeren die wij kennen zo goed mogelijk te informeren. We herhalen via sms’jes in hun lokale taal hoe belangrijk het is dat ze zich aan de maatregelen houden. En dat ze hun spaargeld nu echt alleen voor essentiële zaken moeten gebruiken – omdat we niet weten hoe lang deze situatie nog duurt. Zo proberen wij als vertrouwde organisatie ook nu ons steentje bij te dragen.’

De melkopbrengst groeide in anderhalf jaar met 250%  

+250%

Boeren getraind binnen 
114 coöperaties

7758