Duurzaamheid is
onmisbaar voor groei

Inzicht 2/  / Impact3

sleutelrol

We streven al 45 jaar lang economische en sociale impact na bij de organisaties die we ondersteunen. Maar we zien dat ook duurzaam ondernemen voor organisaties een onmisbare factor is om te groeien en toekomstproof te zijn. Daarom geven we duurzaamheid een sleutelrol in onze aanpak.

Welke externe ontwikkelingen beïnvloeden ons werk?
Ten tijde van de oprichting van Rabo Foundation speelde duurzaamheid nog niet zo’n grote rol als nu. De laatste jaren hebben diverse ecologische veranderingen veel impact op ons werk. Zo zien we wereldwijd meer extreem weer door klimaatverandering. In Nederland passen boeren zich aan op langere droge periodes via bijvoorbeeld irrigatie en profiteren ze van betrouwbare weersvoorspellingen. Maar kleinschalige boeren in Afrika, Azië en Latijns-Amerika hebben vaak geen toegang tot die kennis noch de middelen om te investeren. Daardoor mislukken hun oogsten vaker als gevolg van bijvoorbeeld langdurige droogte of juist hevige regenval en daalt hun opbrengst per hectare.

Hoe speelt Rabo Foundation hierop in?
In onze nieuwe strategie gaan we ervan uit dat alleen de combinatie van economische en ecologische impact samen leidt tot meer sociale impact. In het buitenland maken we kleinschalige boeren en hun omgeving zelfredzamer door hun inkomen te vergroten, maar ook door hen meer te leren over duurzame bedrijfsvoering. We zetten in op duurzame groei van de oogst, minder productverlies na de oogst, een sterkere voedselketen en een betere aanpassing aan klimaatverandering. In Nederland ondersteunen we vooral sociale ondernemingen die ook oog hebben voor duurzaamheid en dit verankerd hebben in hun businessmodel.

We onderzoeken nu wat de toevoeging van ecologische impact betekent voor ons werk. Welke oplossingen zijn er voor kleinschalige boeren om de gevolgen van klimaatverandering tegen te gaan? Maar ook: moeten we door deze focus onze producten aanpassen? Via pilots gaan we hierover kennis opdoen. Uit onze analyse van productverlies na de oogst bleek bijvoorbeeld dat in Afrika een groot tekort is aan koelmogelijkheden voor opslag van geoogst voedsel. Een rondetafelbijeenkomst in Nairobi met onder andere boeren, handelaars, financiers en start-ups leidde tot een proef in Oost-Afrika met twee cold storage hubs. Dat zijn een soort zeecontainers met koelinstallatie en zonnecellen die per vrachtwagen gebracht worden naar plekken waar geoogst wordt. We onderzoeken nu wat het effect en mogelijke businessmodel is van deze innovatie.

Wat gaan we anders doen in 2020 en daarna?
We kijken al bij de start van een samenwerking hoe een organisatie omgaat met duurzaamheid. Dit volgen we dan het hele traject. Zo kunnen we bijsturen en oplossingen aandragen om de duurzaamheid te verbeteren. Daarnaast gaan we op zoek naar andere businessmodellen en manieren van financieren. We hebben 45 jaar lang coöperaties gefinancierd en dat blíjven we doen. Wat wel verandert is dat we met het oog op duurzaamheid ook oplossingen financieren die coöperaties niet zelf kunnen betalen, maar waar ze wel baat bij hebben. Aan ons de opdracht om dit soort oplossingen op het spoor te komen en ze bij coöperaties aan te dragen. Dit kunnen innovatieve systemen zijn – zoals de mobiele koelingsfaciliteit – maar ook heel simpele verbeteringen. We denken dus mee met de kleinschalige boeren en coöperaties, en koppelen hen aan geschikte oplossingen voor een duurzame impact.

In onze nieuwe strategie gaan we ervan uit dat alleen de combinatie van economische en ecologische impact samen leidt tot meer sociale impact.

COMBI

Isabel van Bemmelen
Directeur Stichting Progreso

Wilde cacao van prachtige kwaliteit groeide al in de achtertuinen van koffieboeren in de Colombiaanse Sierra Nevada. Toch lukte het ze niet zelf om die bron van inkomsten aan te boren. ‘Logisch’, stelt Isabel. ‘Daarvoor moet je niet alleen weten hoe je cacao verbouwt, je hebt er ook financiële en praktische middelen voor nodig. En je moet een afzetmarkt vinden. Precies met die zaken helpen wij boerencoöperaties over de hele wereld, met als doel dat ze zelf een stabiel inkomen verdienen.’

Motivatie als drijvende kracht
Hoe kwamen de boeren in Sierra Nevada in contact met Progreso? ‘Ik kende hen al toen ik zelf nog bij Rabo Foundation werkte. Zij worden namelijk al sinds 2013 door Rabo Foundation ondersteund. Ik bezocht hun coöperatie Cooagronevada en toen bleek dat de 62 aangesloten koffieboeren vanwege de lage koffieprijzen naar een nieuwe bron van inkomsten zochten. Zo begint het altijd voor ons als we een groep boeren begeleiden. Zij moeten zélf iets willen veranderen aan hun situatie. Hoe we dat doen, is maatwerk per coöperatie. Voor Cooagronevada leek de oplossing diversificatie te zijn, door naast koffie ook cacao te verbouwen.’

Product en kopers aan elkaar koppelen
Voordat Progreso en Cooagronevada verder konden, moest wel vaststaan dat de cacao in hun achtertuin potentie had en weinig tot geen giftig cadmium bevatte. ‘We zorgen er altijd voor dat de boeren uiteindelijk een goed product in handen hebben’, legt Isabel uit. ‘Onze partner Chocolatemakers uit Amsterdam testte de cacao en was enthousiast. Zij boden wel twee keer de lokale prijs en waren bereid om de groeiende productie uit het project op te blijven kopen.
Een belangrijk onderdeel van onze aanpak is dat we coöperaties aan kopers koppelen. Sinds eind 2018

doen we dit ook via een online platform. Daar vinden betrouwbare producenten en afnemers van koffie elkaar. Afhankelijk van financiering hopen we dat uit te breiden naar een cacaoplatform.’

Sterker door kennis en financiering
‘Met kleinschalige projecten zorgen we voor kennis en draagkracht zodat de organisatie projecten zelf verder uitrolt. In dit geval leerden we 15 boeren over biologische cacaoproductie, fermentatie en droogtechnieken. Ook steunden we de coöperatie bij het opzetten van een intern fonds, zodat in de toekomst meer boeren via de coöperatie cacao kunnen gaan verbouwen. Tot slot leerden de 15 cacaoboeren dankzij donaties van Rabo Foundation én een eigen bijdrage om droogtafels en fermentatieboxen te bouwen. Die kennis kunnen ze later weer overdragen. En het helpt ze om zelfstandig verder te gaan, ons einddoel.’

Enthousiast en zelfstandig
Inmiddels heeft Chocolatemakers de eerste chocola uit de Sierra-Nevada verkocht. En sinds 2019 doen meer boeren aan het project mee. Van Cooagronevada én drie andere coöperaties uit de regio. ‘Dankzij die schaalvergroting krijgen ze uiteindelijk samen een sterkere positie. Maar de impact die wij nu vooral al zien, is het enthousiasme van de boeren. Zij zijn met een gediversifieerd inkomen veel minder afhankelijk van de koffieprijs. En het allerbelangrijkste: dankzij de kennis, financiering en afzetmarkt die we samen met Rabo Foundation konden bieden, houden ze alles nu grotendeels zelf draaiende. Ze krijgen nog wel trainingen, ondersteuning en advies. Nu tijdens de coronacrisis online, in de toekomst weer ter plekke. Maar intussen gaat de productie en verwerking van de cacaobonen in het afgelegen berggebied al gewoon op eigen kracht door.’

Hoe steun je koffie- of cacaoboeren? ‘Door samen te kijken wat ze nodig hebben. Met gunstige financieringscondities, trainingen en toegang tot de juiste afzetmarkt verbeteren zij dan zélf hun leefomstandigheden. Zoals de koffieboeren van coöperatie Cooagronevada die sinds 2019 ook 

Coöperatie Cooagronevada

Colombia


Isabel van Bemmelen
Directeur Stichting Progreso

‘Boeren die er
zelf chocola
van maken’

Case Study
Cooagronevada, Colombia

duurzaam cacao verbouwen’, vertelt Isabel van Bemmelen. Zij is directeur van de stichting Progreso, die zich inzet voor duurzame ontwikkeling van koffie- en cacaocoöperaties.  

Inzicht 2/  / Impact3

Duurzaamheid
is onmisbaar voor
groei

We streven al 45 jaar lang economische en sociale impact na bij de organisaties die we ondersteunen. Maar we zien dat ook duurzaam ondernemen voor organisaties een onmisbare factor is om te groeien en toekomstproof te zijn. Daarom geven we duurzaamheid een sleutelrol in onze aanpak.

sleutelrol

Welke externe ontwikkelingen beïnvloeden ons werk?
Ten tijde van de oprichting van Rabo Foundation speelde duurzaamheid nog niet zo’n grote rol als nu. De laatste jaren hebben diverse ecologische veranderingen veel impact op ons werk. Zo zien we wereldwijd meer extreem weer door klimaatverandering. In Nederland passen boeren zich aan op langere droge periodes via bijvoorbeeld irrigatie en profiteren ze van betrouwbare weersvoorspellingen. Maar kleinschalige boeren in Afrika, Azië en Latijns-Amerika hebben vaak geen toegang tot die kennis noch de middelen om te investeren. Daardoor mislukken hun oogsten vaker als gevolg van bijvoorbeeld langdurige droogte of juist hevige regenval en daalt hun opbrengst per hectare.

Hoe speelt Rabo Foundation hierop in?
In onze nieuwe strategie gaan we ervan uit dat alleen de combinatie van economische en ecologische impact samen leidt tot meer sociale impact. In het buitenland maken we kleinschalige boeren en hun omgeving zelfredzamer door hun inkomen te vergroten, maar ook door hen meer te leren over duurzame bedrijfsvoering. We zetten in op duurzame groei van de oogst, minder productverlies na de oogst, een sterkere voedselketen en een betere aanpassing aan klimaatverandering. In Nederland ondersteunen we vooral sociale ondernemingen die ook oog hebben voor duurzaamheid en dit verankerd hebben in hun businessmodel.

We onderzoeken nu wat de toevoeging van ecologische impact betekent voor ons werk. Welke oplossingen zijn er voor kleinschalige boeren om de gevolgen van klimaatverandering tegen te gaan? Maar ook: moeten we door deze focus onze producten aanpassen? Via pilots gaan we hierover kennis opdoen. Uit onze analyse van productverlies na de oogst bleek bijvoorbeeld dat in Afrika een groot tekort is aan koelmogelijkheden voor opslag van geoogst voedsel. Een rondetafelbijeenkomst in Nairobi met onder andere boeren, handelaars, financiers en start-ups leidde tot een proef in Oost-Afrika met twee cold storage hubs. Dat zijn een soort zeecontainers met koelinstallatie en zonnecellen die per vrachtwagen gebracht worden naar plekken waar geoogst wordt. We onderzoeken nu wat het effect en mogelijke businessmodel is van deze innovatie.

Wat gaan we anders doen in 2020 en daarna?
We kijken al bij de start van een samenwerking hoe een organisatie omgaat met duurzaamheid. Dit volgen we dan het hele traject. Zo kunnen we bijsturen en oplossingen aandragen om de duurzaamheid te verbeteren. Daarnaast gaan we op zoek naar andere businessmodellen en manieren van financieren. We hebben 45 jaar lang coöperaties gefinancierd en dat blíjven we doen. Wat wel verandert is dat we met het oog op duurzaamheid ook oplossingen financieren die coöperaties niet zelf kunnen betalen, maar waar ze wel baat bij hebben. Aan ons de opdracht om dit soort oplossingen op het spoor te komen en ze bij coöperaties aan te dragen. Dit kunnen innovatieve systemen zijn – zoals de mobiele koelingsfaciliteit – maar ook heel simpele verbeteringen. We denken dus mee met de kleinschalige boeren en coöperaties, en koppelen hen aan geschikte oplossingen voor een duurzame impact.

In onze nieuwe strategie gaan we ervan uit dat alleen de combinatie van economische en ecologische impact samen leidt tot meer sociale impact.

COMBI

‘Boeren die er
zelf chocola
van maken’


Isabel van Bemmelen
Directeur Stichting Progreso

Cooagronevada, Colombia
Interview
Case Study

duurzaam cacao verbouwen’, vertelt Isabel van Bemmelen. Zij is directeur van de stichting Progreso, die zich inzet voor duurzame ontwikkeling van koffie- en cacaocoöperaties.  

Hoe steun je koffie- of cacaoboeren? ‘Door samen te kijken wat ze nodig hebben. Met gunstige financierings-condities, trainingen en toegang tot de juiste afzetmarkt verbeteren zij dan zélf hun leefomstandigheden. Zoals de koffieboeren van coöperatie Cooagronevada die sinds 2019 ook 

Isabel van Bemmelen
Directeur Stichting Progreso

Laboremus 

Colombia

Wilde cacao van prachtige kwaliteit groeide al in de achtertuinen van koffieboeren in de Colombiaanse Sierra Nevada. Toch lukte het ze niet zelf om die bron van inkomsten aan te boren. ‘Logisch’, stelt Isabel. ‘Daarvoor moet je niet alleen weten hoe je cacao verbouwt, je hebt er ook financiële en praktische middelen voor nodig. En je moet een afzetmarkt vinden. Precies met die zaken helpen wij boerencoöperaties over de hele wereld, met als doel dat ze zelf een stabiel inkomen verdienen.’

Motivatie als drijvende kracht
Hoe kwamen de boeren in Sierra Nevada in contact met Progreso? ‘Ik kende hen al toen ik zelf nog bij Rabo Foundation werkte. Zij worden namelijk al sinds 2013 door Rabo Foundation ondersteund. Ik bezocht hun coöperatie Cooagronevada en toen bleek dat de 62 aangesloten koffieboeren vanwege de lage koffieprijzen naar een nieuwe bron van inkomsten zochten. Zo begint het altijd voor ons als we een groep boeren begeleiden. Zij moeten zélf iets willen veranderen aan hun situatie. Hoe we dat doen, is maatwerk per coöperatie. Voor Cooagronevada leek de oplossing diversificatie te zijn, door naast koffie ook cacao te verbouwen.’

Product en kopers aan elkaar koppelen
Voordat Progreso en Cooagronevada verder konden, moest wel vaststaan dat de cacao in hun achtertuin potentie had en weinig tot geen giftig cadmium bevatte. ‘We zorgen er altijd voor dat de boeren uiteindelijk een goed product in handen hebben’, legt Isabel uit. ‘Onze partner Chocolatemakers uit Amster-dam testte de cacao en was enthousiast. Zij boden wel twee keer de lokale prijs en waren bereid om de groeiende productie uit het project op te blijven kopen. Een belangrijk onderdeel van onze aanpak is dat we coöpe-raties aan kopers koppelen. Sinds eind 2018

doen we dit ook via een online platform. Daar vinden betrouwbare producenten en afnemers van koffie elkaar. Afhankelijk van financiering hopen we dat uit te breiden naar een cacaoplatform.’

Sterker door kennis en financiering
‘Met kleinschalige projecten zorgen we voor kennis en draagkracht zodat de organisatie projecten zelf verder uitrolt. In dit geval leerden we 15 boeren over biologische cacaoproductie, fermentatie en droogtechnieken. Ook steunden we de coöperatie bij het opzetten van een intern fonds, zodat in de toekomst meer boeren via de coöperatie cacao kunnen gaan verbouwen. Tot slot leerden de 15 cacaoboeren dankzij donaties van Rabo Foundation én een eigen bijdrage om droogtafels en fermentatieboxen te bouwen. Die kennis kunnen ze later weer overdragen. En het helpt ze om zelfstandig verder te gaan, ons einddoel.’

Enthousiast en zelfstandig
Inmiddels heeft Chocolatemakers de eerste chocola uit de Sierra-Nevada verkocht. En sinds 2019 doen meer boeren aan het project mee. Van Cooagronevada én drie andere coöperaties uit de regio. ‘Dankzij die schaalvergroting krijgen ze uiteindelijk samen een sterkere positie. Maar de impact die wij nu vooral al zien, is het enthousiasme van de boeren. Zij zijn met een gediversifieerd inkomen veel minder afhankelijk van de koffieprijs. En het allerbelangrijkste: dankzij de kennis, financiering en afzetmarkt die we samen met Rabo Foundation konden bieden, houden ze alles nu grotendeels zelf draaiende. Ze krijgen nog wel trainingen, ondersteuning en advies. Nu tijdens de coronacrisis online, in de toekomst weer ter plekke. Maar intussen gaat de productie en verwerking van de cacaobonen in het afgelegen berggebied al gewoon op eigen kracht door.’